MEDPHOTO 2026

TOURISM
Critical Archives VII: Lonely planets

Το MedPhoto, σταθερά προσανατολισμένο σε κρίσιμα ζητήματα της εποχής μας, στην έκτη κατά σειρά διοργάνωσή του εστιάζει στο φαινόμενο του τουρισμού. Συγκεκριμένα επικεντρώνεται στις εκφάνσεις του τουρισμού στην οικονομία, στη σύνδεσή του με τη διαμόρφωση του φυσικού τοπίου, στα αποτελέσματα που παράγει στο επίπεδο της κουλτούρας και βέβαια στην οργανική του σχέση με την εικόνα – είτε αυτή είναι αφίσα ταξιδιωτικού πρακτορείου, είτε προσωπικό στιγμιότυπο διακοπών ή αλγοριθμικά οργανωμένος μηχανισμός μεσολάβησης της εμπειρίας στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Το νήμα της κεντρικής έκθεσης, με τίτλο «Critical Archives VII: Lonely Planets», ξετυλίγεται με αφετηρία τη συνήθεια προνομιούχων βορειοευρωπαίων περιηγητών του 19ου αιώνα να ταξιδεύουν στην Ανατολική Μεσόγειο, για να μελετήσουν, να καταγράψουν και απολαύσουν από θέση δομικής υπεροχής, και φτάνει μέχρι τον μαζικό τουρισμό του εικοστού αιώνα, με όλα τα συμπτώματα του καταναλωτισμού και της ομογενοποίησης που τον συνοδεύουν. Πίσω, όμως, από τις νοσταλγικές καρτ ποστάλ για τόπους του 20ού αιώνα ή τις στερεοτυπικές αναπαραστάσεις τόπων που δεν υπήρξαν ποτέ, η έκθεση αναζητά τις συνάψεις που υπάρχουν ανάμεσα στη διαμόρφωση χώρων αναψυχής και την εκμετάλλευση αρχαιολογικών χώρων, την ανάπτυξη της κρουαζιέρας ως εκδοχής του αποικιοκρατικού και οριενταλιστικού βλέμματος, την εξάντληση των φυσικών πόρων, την υπερδιόγκωση του κτηματομεσιτικού κλάδου, και βέβαια την εξορυκτική λογική που διέπει κάθε δραστηριότητα του σύγχρονου καπιταλισμού από τον βυθό της θάλασσας μέχρι τη Σελήνη και τον Άρη.

Στις συνάψεις αυτές ανακύπτουν ερωτήματα απλά και ταυτόχρονα απολύτως κρίσιμα για την καθημερινότητα των τόπων που μεταμορφώνονται σε «εμπειρίες». Πόσο προσφέρουν στις τοπικές οικονομίες τα all-inclusive ξενοδοχεία και ποια είναι τελικά η σύνδεση των επισκεπτών με τον τόπο; Μπορούν τα δημοφιλή θέρετρα να είναι κάτι περισσότερο από μονοκαλλιέργειες του clubbing ή εμπορευματοποιημένοι τόποι συλλογής αναμνήσεων; Ανακύπτουν, όμως, και άλλου είδους βαθύτερα υπαρξιακά ερωτήματα. Ποιες ψυχικές ενορμήσεις παρακινούν εκατομμύρια τουρίστες να επισκεφθούν μακάβρια τοπόσημα ανά τον πλανήτη, όπως μαυσωλεία, νεκροταφεία και μέρη συνδεδεμένα με τραγωδίες (dark tourism); Γιατί η βαρεμάρα είναι διάχυτη σε ζώνες διασκέδασης που έχουν φτιαχτεί ακριβώς για να την «αντιμετωπίσουν»; Πόσο ελεύθερος είναι ο χρόνος που βρίσκεται ανάμεσα στην ψυχαναγκαστική απόλαυση και στο άγχος της επιστροφής στις (μη άξιες να φωτογραφηθούν) δραστηριότητες του καθημερινού ωραρίου;

Αντιμετωπίζοντας τον τουρισμό σε διαπλοκή με άλλες παραμέτρους όπως η γεωπολιτική ή ο εξευγενισμός (gentrification), το MedPhoto παρουσιάζει έργα που μελετούν το πώς συνδέεται η μετατροπή ολόκληρων πόλεων ή νησιών σε θεματικά πάρκα, με την αποδυνάμωση του πρωτογενούς ή του δευτερογενούς τομέα της οικονομίας και με την όξυνση της στεγαστικής επισφάλειας, καθώς και το πώς συνδέεται η ίδια μας η «εθνική» αυτοεικόνα με τις εν εξελίξει πολεμικές επιχειρήσεις και με τις πολιτικές επιταγές που αφορούν το πού ανήκουμε πολιτισμικά και ιστορικά. Πώς οι ίδιοι οι τόποι (ανα)κατασκευάζουν διαρκώς την ταυτότητά τους για να προσελκύσουν ακόμα περισσότερους τουρίστες; Πώς η πραγματικότητα των τουριστικών προορισμών ακροβατεί ανάμεσα στην επιθυμία, τον μύθο, την αορατοποιημένη εργασία και την εξωτικοποίηση;

Συμμετέχουν οι καλλιτέχνες/ιδες: 
Κατερίνα Αγγελοπούλου, Rhiannon Adam, Γιώργος Αργυράκης, Cristina Arribas Sanchez, Marwa Arsanios, Κωνσταντίνος Γδοντάκης, Depression Era Collective, Γρηγόρης Δίγκας, Thomas Dworzak, Abigail Hadeed, Δήμητρα Κονδυλάτου, Μαργαρίτα Yoko-Νικητάκη, Δημήτρης Τσουμπλέκας, Emiddio Vasquez, Marco Zorzanello

Καλλιτεχνική Διεύθυνση:
Παύλος Φυσάκης

Επιμέλεια έκθεσης: Πηνελόπη Θωμαΐδη, Δημήτρης Κεχρής, Γιάννης Χατζηασλάνης